Kant-en-klare thuisbatterij of Victron-systeem: het verschil

Leestijd: 5 min

Voor de meeste woningen met zonnepanelen die vooral meer zonnestroom zelf willen gebruiken, is een kant-en-klare thuisbatterij de eenvoudigste keuze: één fabrikant, één app, weinig ontwerpwerk. Een samengesteld systeem, zoals een Victron ESS , is zinvol als je situatie niet in dat pakket past: noodstroom voor bepaalde kringen, driefasige noodstroom, een groot of uitbreidbaar systeem, of een koppeling met andere installaties. In beide gevallen hangt veel af van wat je bij oplevering meekrijgt.

Wat een kant-en-klare thuisbatterij is

Bij een kant-en-klare thuisbatterij horen omvormer, batterij, meter en app bij elkaar, van dezelfde fabrikant. Vaak is de omvormer een hybride omvormer, waar ook je zonnepanelen op aangesloten worden. De installateur plaatst en configureert het systeem volgens de handleiding van de fabrikant. Wat het systeem kan, bepaalt de fabrikant: welke standen er zijn, hoe noodstroom werkt, met welke batterijmodules je kan uitbreiden.

Dat maakt het eenvoudig. Er is één aanspreekpunt voor de garantie, de onderdelen zijn op elkaar afgestemd, en de app is vaak gebruiksvriendelijk.

Wat een samengesteld Victron-systeem is

Een Victron ESS bestaat uit losse componenten die je kiest per situatie: een of meer omvormer-laders , een centrale regelaar (een GX-apparaat zoals de Cerbo GX ), een batterij, een meter op je netaansluiting en eventueel laadregelaars voor zonnepanelen. Hoe die samenwerken, staat in het artikel over Victron ESS.

Het systeem wordt ontworpen rond je installatie: welke kringen noodstroom krijgen, hoeveel vermogen per fase nodig is, waar de zonnepanelen aangesloten worden. Dat vraagt meer werk vooraf, en een installateur die met Victron vertrouwd is.

Waar een kant-en-klaar systeem goed past

Een kant-en-klare thuisbatterij is meestal de logische keuze als:

• je vooral zonnestroom naar de avond wil verschuiven
• noodstroom niet nodig is, of een beperkte noodstroomuitgang volstaat
• je een eenvoudige app wil en weinig zelf wil instellen
• je installatie standaard is, zonder bijzondere eisen aan vermogen of fasen

In die situatie betaal je bij een samengesteld systeem voor flexibiliteit die je niet gebruikt.

Waar een samengesteld systeem beter past

Een samengesteld systeem komt beter uit als:

• Je noodstroom wil voor bepaalde kringen, met een snelle overschakeling, zoals uitgelegd in het artikel over noodstroom en UPS.
• Je driefasige toestellen wil beschermen. Bij Victron komt er dan een omvormer-lader per fase.
• Je een groot of uitbreidbaar systeem wil, bijvoorbeeld voor een bedrijf, of in stappen.
• Je het systeem wil koppelen aan andere installaties, zoals een gebouwbeheersysteem.
• Je een bestaande zonnepanelenomvormer wil houden, zie het artikel over AC- of DC-gekoppeld.

Victron noemt zelf ook situaties waar ESS niet voor bedoeld is: off-grid systemen, boten en voertuigen. Daarvoor bestaan andere Victron-configuraties.

Afhankelijkheid: waar je bij beide op let

Bij elk systeem ben je ergens van afhankelijk. Bij een kant-en-klaar systeem is dat vooral de fabrikant: zijn app, zijn eventuele cloud, en de beschikbaarheid van onderdelen en updates. Bij een samengesteld systeem is dat vooral het ontwerp: zonder schema's en instellingen is het moeilijk voor iemand anders om het systeem te begrijpen.

Bij Victron zijn de componenten los te vervangen, en de regelaar gebruikt open protocollen. Victron documenteert Modbus TCP, een industriestandaard waarmee andere systemen gegevens kunnen lezen en sturen, met een publieke lijst van registers. De GX-apparaten hebben ook een lokale MQTT-dienst. Dat maakt een koppeling mogelijk zonder dat je van één leverancier afhangt, maar enkel als het systeem goed gedocumenteerd is.

Eén functie hangt wel af van Victron en van internet: Dynamic ESS , dat laden en ontladen plant volgens de dynamische prijzen. Die planning wordt berekend in VRM , het online portaal van Victron.

Vraag daarom bij elk systeem, kant-en-klaar of samengesteld, wat je bij oplevering krijgt: een eendraadschema, documentatie, en volledige toegang tot je eigen systeem en de monitoring.

Vragen voor elke aanbieder

Deze vragen helpen je offertes te vergelijken, ongeacht het merk:

• Hoeveel bruikbare capaciteit heeft de batterij, en hoeveel vermogen levert de omvormer?
• Levert het systeem noodstroom? Voor welke kringen, met hoeveel vermogen, en hoe lang duurt de overschakeling?
• Werkt het systeem op één fase of drie, ook bij een netuitval?
• Kan ik later batterijen of zonnepanelen bijplaatsen, en welke?
• Werkt het systeem verder zonder internet of cloud van de fabrikant?
• Krijg ik zelf volledige toegang tot de instellingen en de monitoring, als eigenaar?
• Welke garantie geldt op batterij en omvormer, en hoeveel capaciteit is gegarandeerd na die periode?

Praktische checklist

1. Bepaal eerst wat je wil: enkel zelfverbruik, of ook noodstroom, en voor welke toestellen.
2. Kijk of je driefasige toestellen hebt die bij een netuitval moeten blijven werken.
3. Noteer wat je al hebt: zonnepanelen, omvormer, laadpaal, warmtepomp.
4. Leg de vragen hierboven aan elke aanbieder voor, en vergelijk de antwoorden naast elkaar.
5. Vraag bij elke offerte wat je bij oplevering krijgt aan schema's, documentatie en toegang.

Nuttige links

• Victron ESS uitgelegd: hoe werkt een batterijsysteem op maat?
• AC- of DC-gekoppeld: zonnepanelen en batterij samen
• Noodstroom en UPS met een batterij: wat kan wel, wat niet?
• Bekijk alle FAQ's over slim energiebeheer
• Een gesprek over je eigen situatie plannen